Xây thương hiệu cửa hàng bán lẻ cho tiệm nhỏ, từ bảng hiệu đến tờ hóa đơn

Xây thương hiệu cửa hàng bán lẻ không phải là treo logo mới lên cửa. Đó là quyết định xem sau một lần ghé, khách sẽ nhớ điều gì về tiệm, rồi làm cho bảng hiệu, tủ kính, kệ hàng, nhân viên và cái túi cùng nói đúng điều đó. Một tiệm nhỏ tự làm được phần lớn, chỉ cần một buổi chiều rảnh và con mắt kỹ. Bài này đi theo thứ tự khách gặp tiệm và kết bằng một checklist để bạn cầm đi một vòng.

Xây thương hiệu cửa hàng bán lẻ nghĩa là gì với một tiệm nhỏ

Thử phép kiểm tra "người bạn". Khách xách túi ra khỏi tiệm, gặp bạn ở góc đường. "Mua cái này ở đâu vậy?" Nếu câu trả lời là "tiệm quà gì đó gần nhà ga" thì bạn mới có địa điểm. Nếu là "Paper Lane, tiệm văn phòng phẩm nhỏ cho thử hết mọi cây bút" thì bạn đã có thương hiệu.

Trước khi đổi bất cứ thứ gì khách nhìn thấy, hãy viết một câu cho chính mình:

Chúng tôi là [kiểu tiệm gì] dành cho [khách nào], được nhớ đến nhờ [một điều].

• "Chúng tôi là tiệm văn phòng phẩm và quà tặng cho sinh viên gần trường đại học, được nhớ đến vì cho khách thử trước khi mua."
• "Chúng tôi là tiệm tạp hóa gia đình cho người nấu ở nhà không tìm thấy nguyên liệu trong siêu thị, được nhớ đến nhờ rau thơm tươi mỗi sáng."

Nếu chưa điền được vế cuối, hãy hỏi năm khách quen vì sao họ quay lại. Câu trả lời thường nằm trong lời họ.

Bảng hiệu và mặt tiền

Phần lớn khách gặp tiệm khi đi ngang qua, nhìn từ phía bên chứ không phải từ bên kia đường. Hãy xem mặt tiền từ góc đó.

• Thử đi ngang qua. Từ cách hai mươi bước, đi bộ về phía tiệm trên chính vỉa hè của bạn. Ở góc đó, bảng hiệu phẳng trên cửa gần như vô hình. Một tấm bảng nhỏ gắn vuông góc với tường mới báo cho người đi đường biết có tiệm.
• Tên đi cùng dòng mô tả. Cái tên mang cảm xúc, dòng nhỏ bên dưới mang thông tin: "Paper Lane. Pens, notebooks, gifts." Không ai bước vào chỉ để hỏi tiệm bán gì.
• Cửa ra vào. Giờ mở cửa, cách thanh toán và tên tài khoản gom vào một bảng gọn, thay cho mười mấy cái sticker dán dồn qua nhiều năm.

Bảng hiệu ngoài trời thường phải xin phép chủ nhà hoặc chính quyền địa phương, nên hỏi trước rồi hãy đặt làm. Nếu bạn đổi tên tiệm, tên đó có được dùng hay không là chuyện pháp lý, cần hỏi người tư vấn có chuyên môn; ở Mỹ, U.S. Small Business Administration là nơi chính thức để đọc về việc đặt tên doanh nghiệp. Và tên trên bảng hiệu phải trùng từng chữ với Google Business Profile, vì khách vừa đến vừa mở điện thoại ra so.

Tủ kính: tấm quảng cáo của riêng bạn

Tủ kính làm việc suốt ngày đêm và gần như không tốn tiền để thay. Hãy coi nó như một trang tạp chí, đừng coi là kệ chứa hàng.

• Mỗi lần một ý. "Mùa tựu trường", "tuần mưa", "hàng mới của thợ thủ công trong vùng". Tủ kính bày mọi thứ thì chẳng nói được gì.
• Một món chính ngang tầm mắt. Món kể ý đó rõ nhất, đặt ngang mắt người lớn, chừa khoảng trống xung quanh.
• Giá hoặc lý do. Một tấm thẻ nhỏ viết bằng kiểu chữ của tiệm: "Cuốn sổ nhân viên tiệm dùng hằng ngày. 12.50."
• Một ngày cố định. Ví dụ thứ Hai đầu tiên mỗi tháng, ghi sẵn vào lịch. Tủ kính không bao giờ đổi sẽ thành giấy dán tường trong mắt người ngày nào cũng đi qua.

Mỗi lần thay tủ kính cũng là một bài đăng có sẵn. Bài ý tưởng content cho cửa hàng bán lẻ chỉ cách quay lại.

Bên trong tiệm: kệ hàng, ánh sáng và âm thanh

• Mấy bước đầu tiên. Khách cần một chút để chậm lại sau khi bước vào. Giữ khoảng ngay sau cửa thật thoáng, rồi đặt món tiệm nổi tiếng nhất ở chỗ mắt khách nhìn tới tiếp theo.
• Thẻ trên kệ bằng giọng của tiệm. Một tấm thẻ ngắn trên vài món làm thay việc của một người bán hàng giỏi: "Nhân viên chọn. Mềm đủ cho em bé, bền đủ cho máy giặt." Một kiểu thẻ cho mọi kệ.
• Kiểu chữ và màu, dùng vừa phải. Bảng tên khu hàng cùng font với bảng hiệu ngoài cửa, màu của tiệm trên mặt quầy và tạp dề. Không cần sơn kín mọi bức tường.
• Ánh sáng và âm thanh. Đèn vàng ấm chiếu vào hàng, nhạc vừa đủ để hai người nói chuyện. Dù bạn có chọn hay không, cả hai đều là một phần thương hiệu.
• Quầy tính tiền. Thứ cuối cùng khách nhìn thấy. Dọn hết thùng carton, cuộn băng keo, và giữ một kệ nhỏ trưng món bạn muốn khách nhớ.

Nhân viên: phần thương hiệu biết nói

Khách quên màu kệ nhưng nhớ mình được nói chuyện ra sao. Hãy viết một trang giấy cho mọi người đứng tiệm, kể cả người nhà.

• Câu định vị. Tiệm là gì, cho ai, được nhớ nhờ điều gì.
• Câu chào. Một câu tự nhiên: "Hi, have a look around, the testers are on the left."
• Ba điều cần nói. Hàng từ đâu đến, tiệm tự hào về điều gì, khách lần đầu nên thử món nào.
• Điện thoại và đổi trả. "Paper Lane, this is Linh." Chính sách đổi trả nói nhẹ nhàng, ai nói cũng giống nhau.
• Mặc gì. Không cần đồng phục. Một cái tạp dề màu của tiệm và bảng tên là đủ.

Túi, hóa đơn và những thứ khách mang về

Cái túi là phần duy nhất của tiệm đi dạo ngoài phố. Tờ hóa đơn là phần duy nhất nằm lại trong ví khách.

• Cái túi. Túi giấy trơn đóng con dấu logo vừa mộc mạc vừa không tốn kém. Thêm tên tài khoản hoặc tên đường để người lạ nhìn thấy còn tìm ra tiệm.
• Sticker và giấy gói. Một cái sticker màu của tiệm dán lại lớp giấy gói biến món hàng thành một món quà nhỏ.
• Hóa đơn. Phần lớn máy tính tiền cho sửa dòng chữ đầu và cuối hóa đơn, dù sửa được đến đâu còn tùy hệ thống. Dùng chỗ đó cho một câu cảm ơn, tên tài khoản và chính sách đổi trả gói trong một câu.

Nếu bạn bán sản phẩm của riêng mình hoặc gửi hàng đi xa, cái hộp còn quan trọng hơn nữa. Bài thiết kế bao bì cho thương hiệu nhỏ nói rõ bao bì cần ghi gì.

Mặt tiền trên mạng cũng phải khớp

Nhiều khách thấy tiệm trên điện thoại trước khi thấy ngoài phố. Dùng cùng tên, cùng giờ, cùng logo ở mọi nơi, đăng ảnh thật của tiệm chụp ban ngày lên trang Google và Instagram business, và cập nhật cả hai ngay hôm giờ mở cửa thay đổi. Nếu bạn bán cả online, đọc thêm bài xây thương hiệu thương mại điện tử để website không giống một tiệm khác.

Checklist đi một vòng tiệm

In bảng này ra, đi từ vỉa hè vào tới quầy, chỗ nào khớp thì đánh dấu, chỗ nào chưa thì ghi lại.

Ngân sách ít thì làm gì trước

1. Câu định vị. Không tốn đồng nào, và nó quyết định mọi thứ còn lại.
2. Tên, dòng mô tả, logo, màu, kiểu chữ. Quyết một lần, ghi lên một trang giấy kèm mã màu để chỗ in nào cũng in giống nhau.
3. Những món nhỏ dùng hằng ngày. Thẻ trên kệ, bảng ở cửa, con dấu cho túi, chữ trên hóa đơn, trang giấy cho nhân viên.
4. Bảng hiệu. Thường là khoản chi lớn nhất, nên để sau khi mọi quyết định đã yên.

Thứ tự này cũng gần với cách chúng tôi làm ở Bunchasake: lắng nghe, định vị, nhận diện, rồi tới các điểm chạm như bảng hiệu, bao bì và mẫu bài đăng mạng xã hội, chủ tiệm duyệt xong bước này mới sang bước sau. Nếu bạn muốn có người đồng hành, mời xem dịch vụ xây thương hiệu cho doanh nghiệp do chủ tự điều hành.

Những lỗi hay gặp

• Làm bảng hiệu trước tiên. Đây là món đắt nhất để sửa, nên phải là quyết định sau cùng.
• Tủ kính kiêm luôn kho. Mỗi thứ một ít chỉ cho khách thấy tiệm bận, không cho thấy tiệm giỏi gì.
• Dán poster của mọi nhà cung cấp. Quá nhiều poster nhãn hàng làm tiệm bạn trông như tiệm của họ. Giữ một hai tấm, để thẻ của chính tiệm lên tiếng.
• Mỗi nơi một cái tên. "Paper Lane" trên bảng hiệu, "Paper Lane Stationery Ltd" trên Google và "paperlane_gifts" trên Instagram, với người lạ là ba cơ sở khác nhau.