Doanh nghiệp Việt ở nước ngoài
Cách tiếp cận khách Việt ở nước ngoài, dành cho người chủ cũng là người trong cộng đồng
Khách Việt ở nước ngoài ít khi tìm tới một tiệm nhờ quảng cáo. Họ tìm qua những người và những nơi họ đã tin. Bài này chỉ ra những nơi đó và cách có mặt cho đúng.
- Khách Việt ở nước ngoài chọn tiệm vì tin, nên hãy có mặt ở nơi cộng đồng đã tụ họp thay vì cố kéo họ tới một nơi mới.
- Cộng đồng không phải một nhóm khách. Người lớn tuổi, gia đình đi làm, du học sinh và thế hệ lớn lên ở nước ngoài dùng những kênh khác nhau.
- Trong hội nhóm Facebook, hãy là một thành viên có ích trước. Một bài đúng nội quy và giúp được người khác đáng giá hơn mười bài quảng cáo bị xóa.
- Hãy lên kế hoạch theo lịch của cộng đồng. Tết, Vu Lan và Trung thu là những tuần khách Việt đang tìm bạn.
- Truyền miệng đi nhanh hơn khi bạn cho khách một câu dễ kể lại và một cách dễ chuyển số của tiệm cho người quen.
Cách tiếp cận khách Việt ở nước ngoài bắt đầu từ một điều: cộng đồng mình chọn tiệm vì tin, mà lòng tin thì đi qua người quen và nơi quen, không đi qua quảng cáo. Việc phải làm là có mặt ở những nơi bà con quanh bạn đã tụ họp, trên mạng lẫn ngoài đời, để khách dễ liên lạc bằng tiếng Việt, và cho khách hài lòng một câu đơn giản để kể lại. Bài này đi qua từng phần, kèm một bảng và một checklist 30 ngày bạn chép về dùng được.
Cộng đồng tìm một tiệm như thế nào
Bạn thử nhớ lại hồi mới qua, bạn tìm nha sĩ, người làm thuế hay chỗ cắt tóc bằng cách nào. Phần nhiều là có người chỉ. Một người anh họ, một người bạn ở nhà thờ, một chị gặp ở chợ Á, hay một bài trong hội nhóm Facebook có người hỏi "Có ai biết chỗ nào làm tóc người Việt không?"
Bây giờ vẫn vậy. Một lời giới thiệu đi theo một chuỗi ngắn: có người hỏi, có người trả lời bằng một cái tên, rồi người hỏi lên mạng tra cái tên đó xem có thật không. Việc của bạn gồm hai phần. Là cái tên được nhắc tới, và trông đáng tin khi người ta tra.
Bạn muốn nói tới nhóm khách Việt nào
"Cộng đồng người Việt" có ít nhất bốn nhóm, và họ không dùng chung một kênh.
- Người lớn tuổi và các gia đình định cư lâu năm. Họ gọi điện chứ ít nhắn tin, đọc báo cộng đồng, nghe đài tiếng Việt ở nơi có đài, gặp nhau ở chùa, nhà thờ và chợ. Họ quý việc được chào hỏi đàng hoàng và được nói tiếng Việt.
- Gia đình đang đi làm. Bận rộn, thực tế, hay vào hội nhóm Facebook và các nhóm chat. Họ hỏi xin giới thiệu công khai và đặt chỗ bằng tin nhắn.
- Du học sinh và người mới qua. Chưa quen thành phố, ít người quen, thèm hương vị quê nhà. Họ ở trong các nhóm du học sinh và app chat, thấy chỗ nào hay là chia sẻ rất nhanh.
- Thế hệ lớn lên ở nước ngoài. Quen dùng tiếng bản xứ, ở trên Instagram và TikTok, và thường là người quyết định cả nhà đi ăn ở đâu hay ai làm móng cho bà trước đám cưới.
Hãy chọn một hai nhóm quan trọng nhất với nghề của bạn và bắt đầu từ đó. Còn chuyện dùng tiếng nào với nhóm nào, bạn xem bài marketing song ngữ cho doanh nghiệp Việt ở nước ngoài.
Nên có mặt ở đâu: bảng kênh để chép về
| Kênh | Tới được ai | Làm gì ở đó |
|---|---|---|
| Hội nhóm Facebook người Việt tại địa phương | Gia đình đi làm, du học sinh | Trả lời câu hỏi, giới thiệu tiệm một lần theo đúng nội quy, đăng tin có ích cho thành viên. |
| Zalo, Messenger, WhatsApp | Mọi người, nhất là khi đặt chỗ | In số lên mọi bảng hiệu và danh thiếp. Trả lời bằng tiếng Việt. Lưu sẵn các câu trả lời hay dùng. |
| Bảng thông báo ở chợ Á | Gia đình, người lớn tuổi | Một tấm thiệp hoặc tờ rơi đơn giản có tên, làm gì, địa chỉ, số điện thoại. Nhớ xin phép chủ chợ trước. |
| Chùa, nhà thờ, hội đồng hương | Người lớn tuổi, gia đình | Ủng hộ một sự kiện, góp đồ ăn hoặc quà bốc thăm, tự mình tới dự. |
| Google và các ứng dụng bản đồ | Ai nghe giới thiệu rồi lên tra tên tiệm | Đúng tên, giờ mở cửa, số điện thoại và hình thật. |
Bạn không cần đủ cả năm. Chọn ba kênh hợp với nhóm khách của mình, làm cho tốt trong ba tháng rồi xem lại.
Đăng bài trong hội nhóm người Việt sao cho không bị xóa
Hội nhóm cộng đồng do các admin tình nguyện quản lý, và họ đã quá mệt với quảng cáo. Hãy đọc nội quy được ghim trước khi viết bất cứ điều gì. Nhiều nhóm chỉ cho đăng bài kinh doanh vào một số ngày hoặc trong một bài riêng, có nhóm không cho đăng. Mỗi nhóm một kiểu và nội quy có thể đổi, nên nhóm nào bạn cũng phải xem.
Sau đó hãy cư xử như một người hàng xóm.
- Giúp trước. Có người hỏi mua bánh tráng ở đâu, làm lại giấy tờ thế nào, bạn biết thì trả lời. Ai hay giúp thì bà con nhớ tên.
- Giới thiệu một lần, như một con người. Bạn là ai, quê ở đâu, mở tiệm gì và vì sao.
- Đăng tin, đừng đăng khẩu hiệu. Món mới, giờ mở cửa dịp Tết, tin tuyển người, ly trà miễn phí cho các bạn sinh viên mùa thi.
Một bài giới thiệu được việc đại khái như sau:
Chào cả nhà, em là Hạnh, quê Hải Phòng, qua đây được tám năm. Vợ chồng em mới mở quán bánh đa cua nhỏ ở gần ga trung tâm, nấu đúng kiểu Hải Phòng. Quán mở từ thứ Ba đến Chủ nhật. Cả nhà có dịp ghé thì cho em xin góp ý nha. Em cảm ơn admin đã cho em đăng bài.
Bài có tên, có quê, mở gì ở đâu, một lời xin góp ý và một lời cảm ơn admin. Không phá giá, không "ngon nhất vùng". Nếu bạn có trang riêng cho tiệm ngoài trang cá nhân, Meta for Business là nơi hướng dẫn các công cụ dành cho trang.
Để khách dễ liên lạc bằng tiếng Việt
Nhiều khách Việt không điền form đặt chỗ. Họ nhắn một câu "Chị ơi mai còn chỗ không?" rồi chờ. Trả lời nhanh và niềm nở là bạn có khách.
- Chọn app chat mà cộng đồng quanh bạn đang dùng. Zalo quen với những người còn gia đình ở Việt Nam. Messenger và WhatsApp thì gần như ở đâu cũng dùng. Hỏi thử mười người khách xem họ mở app nào trước.
- Dùng một số riêng cho tiệm, đừng dùng số cá nhân, để nhân viên cùng trả lời được. WhatsApp Business cho tiệm nhỏ tạo hồ sơ và lưu câu trả lời sẵn. Tính năng mỗi nước một khác và có thể thay đổi, bạn xem ở nơi mình đang có những gì.
- Viết sẵn năm câu trả lời bằng tiếng Việt: giờ mở cửa, địa chỉ và chỗ đậu xe, bảng giá hoặc menu, cách đặt chỗ, và đi đông người thì làm sao.
Lên kế hoạch theo lịch của cộng đồng
Nhu cầu của bà con tăng vào những dịp đoán trước được. Hãy đánh dấu và chuẩn bị trước hai ba tuần. Các ngày này theo âm lịch nên mỗi năm bạn tra lại.
- Tết. Mùa đông khách nhất cho đồ ăn, quà biếu, tóc, nail và mọi thứ liên quan tới chuyện làm đẹp, ăn uống sum họp. Báo giờ mở cửa và nhận đặt trước thật sớm.
- Rằm tháng Giêng và Vu Lan. Món chay, đồ cúng, hoa, bữa cơm gia đình.
- Trung thu. Bánh trung thu, lồng đèn, sự kiện cho thiếu nhi.
Làm cho việc truyền miệng dễ hơn
Người ta giới thiệu thứ họ tả được trong một câu. Hãy cho họ câu đó. "Cái quán gần ga, chị chủ người Hải Phòng." "Tiệm đó nói tiếng Việt, làm kỹ, không hối." Nếu bạn chưa rõ câu của mình là gì, bài xây thương hiệu cho chủ doanh nghiệp Việt ở nước ngoài bắt đầu từ chỗ đó. Rồi in số chat lên một tấm thiệp để khách đưa cho người quen.
Cách tiếp cận khách Việt ở nước ngoài trong 30 ngày đầu
- Tuần 1: Chọn một hai nhóm khách. Nhận quyền quản lý và sửa lại Google Business Profile để ai tra tên tiệm cũng thấy thông tin thật.
- Tuần 1: Lập một số chat cho tiệm và viết năm câu trả lời sẵn bằng tiếng Việt.
- Tuần 2: Vào hai ba hội nhóm người Việt sôi nổi nhất ở địa phương. Đọc nội quy. Trả lời ba câu hỏi trước khi đăng gì về mình.
- Tuần 3: Đăng bài giới thiệu ở nơi nội quy cho phép. Trả lời mọi bình luận.
- Tuần 3: Liên hệ một ngôi chùa, nhà thờ, lớp học hoặc hội đồng hương, hỏi họ đang cần gì cho sự kiện sắp tới.
- Tuần 4: Đánh dấu dịp lễ sắp tới của cộng đồng và chuẩn bị một ưu đãi cho dịp đó.
- Tuần 4: Hỏi mười người khách vì sao biết tới tiệm, rồi ghi lại.
Những lỗi thường gặp
- Spam hội nhóm. Cùng một bài quảng cáo đăng mười nhóm trong một ngày sẽ bị xóa, và bà con nhớ tên bạn theo kiểu không hay.
- Chỉ cạnh tranh bằng giá. Giảm giá kéo khách tới một lần. Trong một cộng đồng nhỏ, phá giá hàng xóm còn làm mất tình cảm mà sau này bạn sẽ cần.
- Cãi nhau công khai. Một câu trả lời nóng nảy sẽ bị chụp màn hình rồi chuyền đi khắp nơi. Hãy trả lời bình tĩnh, sau đó chuyển qua tin nhắn riêng.
- Chỉ trông vào cộng đồng. Ở phần lớn các thành phố, cộng đồng không đủ đông để nuôi một tiệm mỗi ngày. Khách bản xứ cũng cần được chăm.
Khi cộng đồng là một nửa lượng khách của bạn
Mỗi nước lại có thêm kênh và thói quen riêng. Nếu bạn ở Mỹ, mời bạn đọc tiếp bài marketing cho chủ doanh nghiệp Việt ở Mỹ.
Ở Bunchasake, chúng tôi làm việc bằng tiếng Việt và tiếng Anh, và câu chuyện thương hiệu cùng các thông điệp chính chúng tôi viết ra là để khách kể lại được bằng cả hai thứ tiếng. Bạn xem thêm ở trang thương hiệu và marketing cho doanh nghiệp Việt ở nước ngoài.
Câu hỏi thường gặp
Nên chạy quảng cáo hay dựa vào truyền miệng?
Với cộng đồng người Việt, hãy bắt đầu bằng truyền miệng và sự có mặt, vì bà con quyết định theo cách đó. Quảng cáo trả tiền có thể thêm vào sau, nhưng sẽ kém hiệu quả nếu trong cộng đồng chưa ai nghe tên bạn, hoặc trang của tiệm trống trơn khi người ta lên tra.
Tiệm người Việt ở nước ngoài nên dùng app chat nào?
Dùng app mà khách của bạn mở mỗi ngày, cứ hỏi họ là biết. Ở nhiều nơi đó là Zalo với những người còn gắn bó với Việt Nam, và Messenger hoặc WhatsApp với những người còn lại. Một số luôn có người trả lời tốt hơn ba số không ai trả lời.
Chỗ tôi rất ít người Việt, có đáng làm không?
Có, ở quy mô nhỏ hơn. Cộng đồng nhỏ thì gắn bó chặt, một ấn tượng tốt đi rất xa. Hãy giữ số chat, các câu trả lời sẵn và cuốn lịch, còn phần lớn công sức còn lại thì dành cho khách bản xứ.
Làm sao biết kênh nào có hiệu quả?
Hỏi mỗi khách mới vì sao biết tới tiệm và gạch đếm trên một tờ giấy ở quầy. Sau một tháng thường thấy rõ, và bạn bỏ được kênh không ai nhắc tới.