Doanh nghiệp Việt ở nước ngoài
Marketing song ngữ Việt Anh, hướng dẫn thực tế cho chủ doanh nghiệp Việt ở nước ngoài
Hầu hết doanh nghiệp Việt ở nước ngoài phục vụ hai nhóm khách tìm kiếm, đọc và quyết định bằng hai thứ tiếng khác nhau. Đây là cách nói chuyện với cả hai mà vẫn là một tiệm.
- Marketing song ngữ không phải là viết mọi thứ hai lần, mà là chọn khách sẽ gặp thứ tiếng nào ở từng nơi.
- Ngôn ngữ đi theo người đọc, không đi theo chủ tiệm. Khách viết tiếng nào, bạn trả lời bằng tiếng đó.
- Giữ tên món tiếng Việt đủ dấu và thêm một dòng mô tả ngắn. Dịch ý, đừng dịch chữ.
- Giọng thương hiệu là tính cách. Thông tin ở hai thứ tiếng phải giống hệt nhau, còn câu chữ thì được phép khác.
- Để AI viết bản nháp, rồi nhờ người lớn lên với thứ tiếng đó soát lại tên riêng, giọng điệu và cách xưng hô.
Marketing song ngữ Việt Anh không có nghĩa là bài nào cũng viết hai lần. Nó có nghĩa là bạn chủ động chọn khách sẽ gặp thứ tiếng nào ở từng nơi, rồi viết mỗi bản theo cách người bản ngữ vẫn nói, để đọc tiếng nào khách cũng thấy đó là cùng một tiệm. Bài này chỉ cách làm khi bạn vừa làm chủ vừa đứng quầy.
Hai nhóm khách mà doanh nghiệp Việt ở nước ngoài thường phục vụ
Đứng ở quầy một quán phở gia đình trọn một ngày, bạn sẽ gặp cả hai.
Buổi trưa, dân văn phòng quanh đó kéo vào. Họ thấy quán trên bản đồ, đọc vài review, xem hình rồi quyết định trong hai phút. Chủ nhật, một gia đình Việt ba thế hệ ngồi kín bàn lớn. Không ai tìm kiếm gì. Bà dì nghe người quen ở chùa khen tô bún bò.
- Cộng đồng người Việt thường tìm và trò chuyện bằng tiếng Việt, hỏi người thân bạn bè, và tin lời truyền miệng hơn quảng cáo. Họ muốn biết chủ quán là ai, nấu có đúng vị không, gọi điện có nói tiếng Việt được không.
- Khách bản xứ và thế hệ trẻ, kể cả con cháu người Việt lớn lên ở nước ngoài, tìm bằng tiếng Anh hoặc tiếng bản xứ, đọc review, so hình và quen đặt chỗ online.
Hai nhóm này đan vào nhau. Cô con gái đọc review tiếng Anh rồi đặt bàn cho mẹ, người chỉ đọc tiếng Việt. Vì vậy hai phiên bản của tiệm phải khớp nhau.
Vì sao dịch từng chữ thì hỏng
Có sẵn câu tiếng Việt, ai cũng muốn dán vào công cụ dịch rồi đăng luôn. Thường hỏng ở bốn chỗ.
Giọng điệu
Cái ấm áp của tiếng Việt nằm ở mấy chữ nhỏ như dạ, nha, ạ, và ở cách gọi khách là chị, anh, cô, chú. Tiếng Anh không có những chữ đó. Dịch nguyên thì vô nghĩa, bỏ đi thì câu đúng ngữ pháp nhưng lạnh tanh. Tiếng Anh thân thiện theo cách khác: câu ngắn, gọi khách bằng tên, lời cảm ơn nghe thật lòng.
Sự hài hước
Chơi chữ gần như không bao giờ dịch được. Câu đùa nào chỉ hay ở một thứ tiếng thì dùng ở thứ tiếng đó, bản kia cứ viết giản dị, thân thiện.
Tên món, tên dịch vụ
Đừng dịch tên món. Giữ nguyên tên, đủ dấu, rồi thêm một dòng cho khách mới biết món gì sẽ được bưng ra: "Bún chả: grilled pork with rice noodles, herbs and dipping sauce, Hanoi style". Dịch kiểu "vermicelli with grilled meat" vừa ít thông tin, vừa làm món ăn nghe tầm thường.
Dịch vụ thì ngược lại. Trên bảng giá tiếng Anh, hãy dùng đúng chữ khách bản xứ gõ khi tìm kiếm, như "gel manicure" hay "acrylic full set", đừng dịch lại cách thợ trong tiệm gọi với nhau.
Mức độ trang trọng
Tiếng Anh nói với khách vừa thoải mái vừa lịch sự. Tiếng Việt phải xưng hô cho đúng, không thì nghe hời hợt. Còn tiếng Đức, Pháp hay Ý có hai kiểu gọi "bạn", trang trọng và thân mật. Hãy hỏi người lớn lên ở đó xem tiệm như của bạn nên dùng kiểu nào.
Tiếng nào đặt ở đâu
Một nguyên tắc dùng được cho hầu hết trường hợp: ngôn ngữ đi theo người đọc, không đi theo chủ tiệm. Hãy hỏi ai đang nhìn tấm bảng, trang web hay tin nhắn này, và họ đọc tiếng nào mà không phải cố. Trong bảng dưới, chỗ ghi tiếng Anh bạn hiểu là tiếng bản xứ nếu khách quanh bạn tìm bằng tiếng Đức, Pháp hay Ý.
| Nơi khách gặp tiệm | Tiếng chính | Tiếng còn lại |
|---|---|---|
| Bảng hiệu | Tiếng Anh | Tên tiệm kèm vài chữ nói rõ tiệm làm gì. Nếu khách Việt chiếm phần lớn thì thêm một dòng tiếng Việt nhỏ. |
| Menu, bảng giá | Tiếng Anh | Tên món tiếng Việt đủ dấu, mỗi món kèm một dòng mô tả ngắn bằng tiếng Anh. |
| Website | Tiếng Anh | Chỉ thêm trang tiếng Việt nếu bạn chắc sẽ cập nhật cả hai. Đừng trộn hai thứ tiếng trong một đoạn. |
| Trang Google của tiệm | Tiếng Anh | Viết phần mô tả bằng thứ tiếng người quanh đó dùng để tìm. |
| Hội nhóm người Việt trên Facebook | Tiếng Việt | Viết như một thành viên trong cộng đồng, đừng viết như quảng cáo, và theo đúng nội quy từng nhóm. |
| Tiếng Anh | Thêm một dòng tiếng Việt ngắn khi bài quan trọng với khách Việt, như lịch nghỉ Tết. | |
| Trả lời tin nhắn, bình luận, review | Tiếng của khách | Khách viết tiếng nào, trả lời bằng tiếng đó. Đọc không rành thì nhờ người giúp, đừng đổi sang tiếng khác. |
Tính năng các nền tảng thay đổi luôn. Có nơi cho thêm nhiều ngôn ngữ vào một trang, có nơi không, nên hãy xem trung tâm trợ giúp Google Business Profile và Meta for Business để biết trang của bạn hiện cho phép gì. Riêng trang Google, bạn xem bài tối ưu Google Business Profile cho tiệm nail, phần cơ bản thì tiệm nào cũng áp dụng được.
Giữ một giọng thương hiệu trong hai thứ tiếng
Giọng thương hiệu là tính cách, không phải một bộ từ ngữ. Vì vậy đừng bắt đầu từ câu chữ. Hãy chọn ba từ tả cách tiệm bạn nói chuyện, rồi quyết định mỗi từ nghe ra sao trong tiếng Việt và tiếng Anh.
Giả sử ba từ đó là ấm áp, thẳng thắn và hơi dí dỏm. Một bản hướng dẫn giọng nói ngắn chỉ cần nửa trang:
- Gọi khách là gì. Tiếng Việt: anh chị, cả nhà. Tiếng Anh: "you", và gọi tên khi đã biết tên.
- Tự xưng là gì. Tiếng Việt: tiệm hoặc quán, và xưng em khi trả lời khách. Tiếng Anh: "we".
- Chữ nên tránh. Những câu cứng như "kính mời quý khách" hay "dear valued customer".
Sau đó thử trên tin nhắn thật. Thông tin phải giống hệt nhau. Câu chữ thì không cần.
| Nội dung | Tiếng Việt | Tiếng Anh |
|---|---|---|
| Mở cửa lại | Tiệm mở cửa lại từ thứ Ba, cả nhà ghé chơi nha. | We're back open on Tuesday. Come see us. |
| Xác nhận lịch hẹn | Dạ em giữ lịch 3 giờ chiều thứ Bảy cho chị rồi ạ. Hẹn gặp chị! | You're booked for Saturday at 3 pm. See you then! |
| Món mới | Cuối tuần này quán có bún bò Huế, nấu đúng kiểu Huế, cay vừa. | This weekend only: bún bò Huế, a spicy beef and lemongrass noodle soup from central Vietnam. |
| Trả lời review chê | Dạ tiệm xin lỗi chị vì hôm đó chưa làm chị hài lòng. Chị nhắn giúp số điện thoại để em gọi lại cho chị ạ. | We're sorry your visit wasn't what it should have been. Please message us so we can make it right. |
Hãy nhìn dòng món mới. Câu tiếng Việt không tả bún bò Huế, vì người đọc đã biết. Nó chỉ nói món nấu đúng kiểu Huế, điều họ quan tâm. Câu tiếng Anh thì tả món. Cùng một tin, cùng một giọng thân thiện, chi tiết khác nhau cho hai người đọc.
Quy trình làm marketing song ngữ Việt Anh cho người chủ bận rộn
- Viết tin một lần, bằng thứ tiếng bạn quen nghĩ. Một câu đơn giản: có chuyện gì, khi nào, khách được gì.
- Viết lại, đừng dịch. Tự hỏi nếu đứng ở quầy nói với một người khách nói tiếng Anh thì mình nói sao, rồi ghi đúng câu đó.
- Mỗi thứ tiếng một người soát. Con cháu hoặc nhân viên lớn lên ở đây đọc bản tiếng Anh. Bạn hoặc người lớn trong nhà đọc bản tiếng Việt.
- Giữ một ghi chú chung các câu cố định. Mô tả món, tên dịch vụ, giờ mở cửa, năm câu trả lời bạn gửi nhiều nhất. Viết mỗi câu một lần bằng hai thứ tiếng rồi dùng lại.
- Làm dồn một lần. Một giờ mỗi tuần dễ giữ hơn mười phút mỗi ngày.
- AI viết nháp, người quyết định. Công cụ cho bạn bản tiếng Anh đầu tiên rất nhanh. Vẫn phải có người soát tên riêng, giá, giọng điệu và cách xưng hô trước khi đăng. Một dòng mô tả món kỳ cục in lên menu sẽ nằm đó cả năm.
Nếu muốn lên kế hoạch cả tháng theo cách này, bạn xem thêm bài lịch nội dung AI cho doanh nghiệp nhỏ.
Những lỗi thường gặp
- Nhồi hai thứ tiếng vào một tấm hình. Chữ nhỏ tới mức không ai đọc nổi trên điện thoại. Hãy làm hai bản, hoặc đưa tiếng thứ hai xuống caption.
- Hai bản nói khác nhau. Bài tiếng Việt ghi nghỉ thứ Hai, bài tiếng Anh ghi thứ Ba. Luôn đặt hai bản cạnh nhau để soát ngày, giá và giờ.
- Bỏ quên một nhóm khách. Instagram toàn tiếng Việt thì khách bản xứ lướt qua. Cái gì cũng tiếng Anh thì bà con thấy tiệm không còn dành cho mình.
- Hai tính cách. Tiếng Việt thì vui vẻ, tiếng Anh thì cứng đơ. Khách đọc được cả hai sẽ không biết bên nào là thật.
Giọng thương hiệu đến từ đâu
Đã biết tiệm mình đại diện cho điều gì thì viết hướng dẫn giọng nói rất dễ, chưa biết thì rất khó. Nếu phần đó chưa rõ, bạn hãy bắt đầu với bài xây thương hiệu cho chủ doanh nghiệp Việt ở nước ngoài.
Ở Bunchasake, chúng tôi làm việc bằng tiếng Việt và tiếng Anh. Giọng nói viết cho cả hai thứ tiếng là một phần của bộ nhận diện chúng tôi xây trong dịch vụ thương hiệu và marketing cho doanh nghiệp Việt ở nước ngoài.
Câu hỏi thường gặp
Có cần đăng mọi thứ bằng cả hai thứ tiếng không?
Không. Tin dành cho ai thì đăng bằng tiếng của người đó. Giờ mở cửa, lịch nghỉ lễ, thay đổi giá thì ai cũng cần biết nên đăng cả hai. Lời chúc Tết có thể để tiếng Việt trước, còn bài báo tin có link booking online mới thì chỉ cần tiếng Anh.
Website có nên làm cả tiếng Việt lẫn tiếng Anh?
Ưu tiên thứ tiếng phần lớn khách dùng để tìm kiếm. Thêm bản tiếng Việt nếu khách Việt chiếm phần đáng kể và bạn sẽ cập nhật cả hai. Một bản chính xác vẫn hơn hai bản mà một bản đã cũ.
Tiếng Anh của tôi không giỏi, có làm marketing hai thứ tiếng được không?
Được. Viết tiếng Việt trước, lấy bản nháp từ công cụ dịch hoặc AI, rồi nhờ người lớn lên ở đây sửa trước khi đăng. Lưu câu đã sửa để dùng lại.
Tiệm tôi ở nước không nói tiếng Anh thì khác gì?
Tiếng bản xứ thay vào chỗ của tiếng Anh trong bài này. Bảng hiệu, menu, website và trang Google ưu tiên thứ tiếng khách dùng để tìm, tiếng Việt vẫn dành cho bà con. Khu bạn có khách du lịch thì tiếng Anh là thứ tiếng thứ ba hữu ích.