Xây thương hiệu cho doanh nghiệp Việt ở nước ngoài, bắt đầu từ câu chuyện của bạn

Xây thương hiệu cho doanh nghiệp Việt ở nước ngoài là việc nên làm trước mọi việc marketing khác. Bạn quyết định tiệm mình đại diện cho điều gì, phục vụ ai, khách phải cảm thấy gì, rồi làm cho mọi nơi khách gặp tiệm đều nói cùng một điều. Có nền đó thì bài đăng, khuyến mãi hay quảng cáo đều hiệu quả hơn. Chưa có thì bạn đang đưa khách tới một nơi họ sẽ không nhớ.

Có doanh nghiệp chưa chắc đã có thương hiệu

Doanh nghiệp là bạn bán gì, ở đâu, giá bao nhiêu. Thương hiệu là điều khách nhớ về bạn, và là điều họ nói khi bạn bè hỏi nên đi đâu.

Hãy hình dung hai tiệm nail trong cùng một khu plaza. Mỗi tiệm bốn thợ, dùng cùng hãng sơn, giá gần như nhau, tay nghề ngang nhau. Một tiệm thứ Bảy nào cũng kín ghế. Tiệm kia ngồi chờ khách walk-in.

Khác biệt hiếm khi nằm ở tay nghề. Tiệm đông khách có cái tên khách đọc được, một hình ảnh khách nhận ra từ bãi đậu xe, và một câu chuyện khách kể lại được: "Chị chủ hồi trước làm y tá nên kỹ chuyện vệ sinh dụng cụ lắm". Tiệm còn lại chỉ là "tiệm nail cạnh tiệm giặt ủi".

Hai quán phở ngon như nhau cũng vậy. Một quán chỉ bán phở. Quán kia cho bạn biết nước dùng nấu theo công thức của mẹ chủ quán ở Nam Định, và bảng hiệu, menu, nhân viên đều nói đúng điều đó. Người ta không mua sản phẩm. Người ta mua câu chuyện đằng sau.

Nhiều chủ tiệm Việt ở nước ngoài sang lại tiệm, giữ bảng hiệu cũ rồi cạnh tranh bằng giá. Cách đó ổn cho tới khi có tiệm rẻ hơn mở gần bên. Thương hiệu là phần mà đối thủ không sao chép được.

Bốn câu hỏi định hình một thương hiệu

Bạn không cần thuật ngữ marketing. Bạn cần trả lời thật lòng bốn câu hỏi, viết bằng thứ tiếng bạn quen nghĩ, như đang kể cho một người bạn.

1. Vì sao bạn bắt đầu?

Hãy nói lý do thật, đừng viết khẩu hiệu. "Tôi tìm khắp thành phố này không ra đĩa bánh cuốn giống mẹ làm." "Tôi làm thợ cho tiệm người khác nhiều năm và muốn có một tiệm không ai bị hối."

2. Tiệm dành cho ai?

Hãy tả một người cụ thể, đừng nói "tất cả mọi người". "Chị em làm văn phòng gần đây, muốn có một giờ yên tĩnh." "Gia đình cần bàn lớn và đồ ăn ra nhanh." Biết rõ rồi thì chuyện giá, giờ mở cửa hay trang trí đều dễ quyết hơn.

3. Bạn khác ở đâu?

Điều đó phải có thật, phải quan trọng với người khách kia, và bạn phải chứng minh được. "Chất lượng tốt, phục vụ tận tình" không tính, vì ai cũng nói vậy. Hãy thử: tiệm bên cạnh có dán được câu của bạn lên cửa kính của họ không? Nếu được thì đào tiếp. "Bánh phở tự làm mỗi sáng" là một câu đạt.

4. Khách phải cảm thấy gì?

Chọn ba từ. Yên tĩnh, sạch sẽ, thong thả. Hoặc rộn ràng, hào sảng, kiểu gia đình. Kiểu nào cũng được, nhưng chúng dẫn tới hai tiệm rất khác nhau, và trộn lẫn thì khách bối rối.

Biến câu trả lời thành tên gọi, hình ảnh và giọng nói

Tên gọi. Một cái tên tốt thì khách bản xứ đọc được, nghe một lần là viết lại được, mà vẫn là của bạn. Một chữ tiếng Việt ngắn như Sen, Mây hay Lúa làm được cả ba. Nếu tên dài hoặc khó đọc, hãy thêm một dòng mô tả bên dưới: "Mây, nails and spa". Trước khi in, hãy kiểm tra quanh bạn có tiệm cùng ngành nào trùng tên không, và hỏi người có chuyên môn về việc đăng ký tên.

Hình ảnh. Một hai màu, một hai kiểu chữ và một logo đơn giản, tất cả chọn theo ba từ của bạn. Yên tĩnh, thong thả thì không thể là màu đỏ chói với năm kiểu chữ. Hãy thử logo ở cỡ nhỏ như ảnh đại diện và cỡ lớn như trên bảng hiệu.

Giọng nói. Đó là cách tiệm nói chuyện, khi viết cũng như khi gặp khách. Phần lớn chủ tiệm ở nước ngoài cần nó ở hai thứ tiếng, xem bài marketing song ngữ cho doanh nghiệp Việt ở nước ngoài.

Những điểm chạm cần làm trước

Điểm chạm là bất cứ nơi nào khách gặp tiệm của bạn. Với một tiệm do chính chủ đứng quầy, năm điểm chạm sau gánh phần lớn công việc. Hãy làm theo thứ tự này.

1. Bảng hiệu. Tên tiệm và tiệm làm gì, đứng bên kia đường vẫn đọc được. Nếu bảng còn mang tên chủ cũ thì đổi cái này trước tiên.
2. Menu hoặc bảng giá. Cùng màu, cùng kiểu chữ với bảng hiệu, chia nhóm rõ ràng, và thứ bạn tự hào nhất nằm trên cùng.
3. Trang Google của tiệm. Hãy nhận quyền quản lý Google Business Profile rồi ghi tên y như trên bảng hiệu, đúng ngành nghề, đúng giờ mở cửa, hình thật. Với nhiều khách bản xứ, đây là thứ đầu tiên họ thấy. Cách cài đặt có trong bài tối ưu Google Business Profile cho tiệm nail.
4. Instagram. Dùng tài khoản Instagram dành cho doanh nghiệp, ảnh đại diện là logo, bio nói rõ tiệm làm gì, ở đâu, và các bài đăng nhìn vào là biết cùng một nơi với tấm bảng hiệu.
5. Cách nhân viên chào khách. Không tốn đồng nào mà khách nhớ lâu nhất. Hãy thống nhất một câu chào hợp với ba từ của bạn: "Hi, welcome to Mây. Is this your first time with us?"

Giữ cho nhất quán

Thương hiệu được xây bằng sự lặp lại. Khách phải gặp cùng một cái tên, màu sắc và câu chuyện nhiều lần mới nhớ, và bạn sẽ chán từ lâu trước khi khách kịp để ý.

• Ghi quy tắc vào một trang: logo, màu, kiểu chữ, ba từ, câu chào. Để một bản ở quầy và một bản trong nhóm chat của nhân viên.
• Làm hai ba mẫu bài đăng rồi dùng đi dùng lại.
• Chọn một người duyệt mọi thứ trước khi in hoặc đăng.

Khi nào nên làm mới thay vì làm lại từ đầu

Làm mới khi tiệm đang ổn, khách quen đã biết tên, nhưng hình ảnh đã cũ hoặc mỗi thứ một kiểu. Cũng nên làm mới khi có thay đổi thật: menu mới, chi nhánh thứ hai, con cái tiếp quản từ cha mẹ. Giữ lại thứ khách đã nhận ra, thường là cái tên và đôi khi một màu, rồi dọn lại phần còn lại.

Làm lại từ đầu khi chính cái tên là vấn đề: khách không đọc được, hay bị nhầm với tiệm khác, tên đi kèm tiệm sang lại cùng những review cũ, hoặc tiệm đã không còn là thứ cái tên hứa hẹn.

Bảng thương hiệu một trang

Chép bảng này và điền vào cột giữa. Ví dụ là một quán phở gia đình.

Dòng nào chưa điền được thì đó là việc cần làm tiếp theo.

Những lỗi thường gặp

• Bắt đầu từ logo. Logo vẽ ra trước khi trả lời bốn câu hỏi chỉ là hình trang trí.
• Nghĩ rằng "đồ Việt" là điểm khác biệt. Đúng, cho tới khi quán Việt thứ hai mở trên cùng con đường. Hãy nói rõ vùng nào, công thức của ai, bạn làm gì mà người khác không làm.
• Chạy quảng cáo khi phần gốc chưa xong. Quảng cáo dẫn khách tới một tấm bảng khó hiểu và một trang Google trống trơn là bỏ tiền mua một ấn tượng đầu tiên xấu.

Sau khi xây thương hiệu cho doanh nghiệp Việt ở nước ngoài, làm marketing thế nào

Khi năm điểm chạm đã xong, marketing hằng ngày đơn giản hơn nhiều, vì bạn đã biết nói gì và trông ra sao. Hãy xin review từ khách hài lòng và đăng bài đều bằng các mẫu có sẵn. Nếu bạn làm nhà hàng, hãy đọc tiếp bài cách marketing nhà hàng Việt ở nước ngoài.

Một người chủ với cuốn sổ và một buổi chiều rảnh là làm được hết những việc trên. Cái khó là tự nhìn tiệm mình từ bên ngoài. Đó là việc chúng tôi làm ở Bunchasake, theo đúng thứ tự của bài này: lắng nghe, định vị, nhận diện, điểm chạm, và bạn duyệt sau mỗi bước. Bạn xem thêm ở trang thương hiệu và marketing cho doanh nghiệp Việt ở nước ngoài.

Nếu công ty bạn ở Việt Nam và muốn bán ra nước ngoài thì câu hỏi vẫn vậy nhưng việc phải làm thì khác. Mời bạn đọc bài thương hiệu Việt vào thị trường châu Âu.

Câu hỏi thường gặp

Tiệm tôi nhỏ, có cần thương hiệu không?

Có, và tiệm nhỏ còn có lợi thế: chủ có mặt mỗi ngày nên câu chuyện là thật và dễ kể. Thương hiệu của tiệm nhỏ chỉ là câu trả lời rõ ràng vì sao khách nên chọn bạn, lặp lại trên bảng hiệu, menu và qua lời nhân viên.

Nên giữ tên tiếng Việt hay đặt tên tiếng Anh?

Giữ tên tiếng Việt nếu tên ngắn và khách bản xứ nghe một lần là đọc được. Nếu tên dài hoặc hay bị đọc sai, hãy rút gọn hoặc thêm một dòng mô tả bên dưới, để tên vẫn là của bạn mà khách vẫn biết bạn bán gì.

Tôi sang lại tiệm có sẵn tên và bảng hiệu, có nên đổi không?

Nên đổi nếu cái tên mang theo review xấu, hay bị nhầm với tiệm khác, hoặc không nói được gì về thứ bạn đang bán. Nếu khách quen biết và thích tên đó thì giữ tên, chỉ làm mới hình ảnh và câu chuyện xung quanh.

Không có nhiều tiền thì có xây thương hiệu được không?

Được. Bốn câu hỏi, bảng một trang và câu chào của nhân viên không tốn đồng nào. Hãy chi trước cho những thứ khách nhìn thấy nhiều nhất, thường là bảng hiệu và menu hoặc bảng giá, rồi làm dần từng thứ còn lại.