Doanh nghiệp Việt ở nước ngoài
Checklist marketing cho doanh nghiệp Việt ở Úc
Bạn chưa cần một chiến dịch mới. Bạn cần biết mình đang thiếu những điều cơ bản nào. Checklist này dẫn bạn đi qua tiệm của chính mình theo đúng cách một người khách mới gặp nó, từ màn hình điện thoại tới cửa tiệm.
- Hãy kiểm tra theo đúng thứ tự khách gặp bạn: kết quả tìm kiếm, review, câu chữ, mặt tiền, rồi tới cộng đồng xung quanh.
- Đánh dấu từng mục là đã xong, làm dở hoặc chưa có, và sửa các mục làm dở trước vì đó là việc rẻ nhất mà lợi nhất.
- Mùa và lịch học ở Úc khác với nửa bên kia thế giới, nên hãy lên nội dung theo tờ lịch ngay ngoài cửa tiệm bạn.
- Bảng hiệu, khuyến mãi, cách niêm yết giá và tin nhắn gửi khách đều có quy định riêng, hãy hỏi người tư vấn có chuyên môn trước khi in hay gửi.
Checklist marketing cho doanh nghiệp Việt ở Úc này gồm năm phần mà một người chủ tự kiểm tra được trong một buổi chiều: trang doanh nghiệp trên mạng, review, ngôn ngữ, bảng hiệu và các kênh cộng đồng. Mỗi mục là một câu hỏi có hoặc không. Bài này không nêu luật hay con số nào về Úc, vì những thứ đó thay đổi và khác nhau theo từng bang, từng hội đồng địa phương. Bài chỉ cho bạn biết cần nhìn vào đâu, theo thứ tự nào, và cần hỏi người tư vấn điều gì trước khi bỏ tiền.
Cách dùng checklist
Chọn một giờ vắng khách. Cầm điện thoại, đứng bên kia đường nhìn về tiệm và tưởng tượng mình chưa từng bước vào. Rồi đi lần lượt năm phần bên dưới, vì đó là thứ tự một người khách mới gặp bạn: họ tìm kiếm, đọc review, đọc câu chữ của bạn, tới cửa tiệm, và sau này nghe người khác nhắc tới bạn.
Mỗi mục, bạn ghi một trong ba mức:
- Đã xong. Hôm nay nó đúng, và có người chịu trách nhiệm giữ cho nó đúng.
- Làm dở. Có rồi nhưng cũ, thiếu, hoặc mỗi nơi ghi một kiểu.
- Chưa có.
Hãy sửa các mục làm dở trước. Đó là việc rẻ nhất mà lợi nhanh nhất.
1. Trang doanh nghiệp: người lạ có tìm thấy và tin bạn không?
Hình dung một tiệm bánh mì trên dãy phố mua sắm ở vùng ngoại ô. Một anh thợ ở công trình gần đó gõ "banh mi near me" lúc mười một rưỡi. Thứ hiện ra trên màn hình quyết định anh ăn ở đâu. Hãy kiểm tra các điểm sau trên chính tiệm của bạn.
- Bạn là người nắm trang. Bạn đã xác nhận quyền quản lý Google Business Profile bằng một email của tiệm, không phải email riêng của nhân viên cũ hay người nhà.
- Tên trùng với bảng hiệu. Cùng cách viết, cùng thứ tự chữ. Bảng hiệu ghi "Sen Nails and Beauty" thì trên mạng không ghi "Sen Nail Spa".
- Chọn đúng danh mục. Chọn danh mục mô tả đúng lý do phần lớn khách tới. Trung tâm trợ giúp Google Business Profile giải thích cách dùng danh mục và các ô thông tin khác. Các lựa chọn có thể thay đổi, nên mỗi năm bạn xem lại một hai lần.
- Giờ mở cửa đúng, kể cả ngày lễ. Ngày lễ ở mỗi bang, mỗi vùng lãnh thổ một khác. Trước mỗi ngày lễ, hãy đặt giờ đặc biệt để không ai lái xe tới rồi gặp cửa đóng.
- Các nơi khác ghi giống nhau. Trang Facebook, phần bio Instagram, website và các app giao hàng hay đặt lịch bạn đang dùng đều ghi cùng tên, địa chỉ, số điện thoại và giờ mở cửa.
2. Review: bạn có xin, và có trả lời không?
- Có cách để xin. Một tấm thẻ nhỏ ở quầy có mã QR dẫn tới trang review, và một câu nhân viên nói ra thấy tự nhiên: "If you were happy today, a short review really helps a small shop like ours."
- Xin mọi khách như nhau. Đừng chỉ xin những khách bạn đoán sẽ khen, và đừng tặng quà hay giảm giá để đổi lấy review. Các nền tảng có quy định về chuyện này, luật cũng có thể có, nên nếu chưa chắc hãy hỏi người tư vấn.
- Review nào cũng được trả lời. Review tốt thì cảm ơn bằng tên khách và nhắc tới món họ dùng. Review xấu thì bình tĩnh, xin lỗi về trải nghiệm, nêu một sự thật nếu cần và mời khách liên hệ trực tiếp.
3. Ngôn ngữ: câu chữ có hợp với người đọc không?
Phần lớn doanh nghiệp Việt ở Úc phục vụ hai nhóm cùng lúc: khách địa phương nói chung và cộng đồng người Việt. Nhóm nào cũng cần thấy tiệm đang nói chuyện với mình.
- Tiếng Anh dùng đúng từ và chính tả ở đây. Nghe cách khách gọi món, gọi dịch vụ rồi viết y như vậy lên menu và bài đăng. Nếu câu chữ do người thân ở một nước nói tiếng Anh khác viết giúp, hãy đọc to cho một khách quen người địa phương nghe và hỏi chỗ nào nghe lạ tai.
- Tên Việt giữ dấu và có một dòng mô tả ngắn. "Bún bò Huế, spicy beef and lemongrass noodle soup." Tên vẫn là của bạn, mà khách mới biết mình gọi món gì.
- Bạn đã quyết định tiếng Việt nằm ở đâu. Thường là trong các nhóm cộng đồng, trong tin nhắn với khách Việt và các bài dịp Tết. Mặt tiền và trang Google để tiếng Anh đi trước.
Cách viết cho cả hai nhóm mà không dịch từng chữ, bạn xem bài marketing song ngữ cho doanh nghiệp Việt ở nước ngoài.
4. Bảng hiệu và mặt tiền: người đi đường có biết bạn bán gì không?
- Ngồi trên xe chạy ngang vẫn đọc được. Tên tiệm và bạn là gì, vài chữ thật to. "Phở Mận, Vietnamese noodle house" tốt hơn cả một cái menu dán kín cửa kính.
- Bảng hiệu và cửa khớp với trên mạng. Bảng ghi đúng tên hiện tại của tiệm, giờ trên cửa trùng với giờ trên mạng.
Trước khi đổi bảng hiệu, đặt bảng đứng ngoài lối đi hay gắn đèn, hãy hỏi chủ nhà và hội đồng địa phương xem được phép làm gì. Mỗi nơi quy định một khác, và một tấm bảng phải tháo xuống là mất tiền hai lần.
5. Kênh cộng đồng: người quanh bạn có biết tới bạn không?
Cộng đồng người Việt
- Bạn biết người Việt trong thành phố mình thật sự đọc nhóm Facebook, nhóm Zalo hay trang cộng đồng nào, và đã đọc nội quy của nhóm về bài đăng quảng cáo.
- Bạn có mặt ở những dịp của cộng đồng như hội chợ Tết, Trung thu: một gian hàng, một khoản tài trợ, hoặc chỉ cần nhân viên mặc đồng phục tới chung vui.
- Khách Việt có cách nhắn cho bạn dễ dàng, ví dụ WhatsApp Business hoặc app mà khách quen đang dùng. Đừng đoán. Hỏi mười khách xem họ thích nhắn qua đâu.
Khu phố xung quanh
- Bạn biết trường học, văn phòng, câu lạc bộ thể thao gần đó, và có một tiệm hàng xóm để giới thiệu khách qua lại.
Phần cộng đồng được nói kỹ hơn trong bài cách tiếp cận khách Việt ở nước ngoài.
Thêm một mục: tờ lịch bị lộn ngược
Nếu bạn hay người làm content giúp bạn học marketing từ các trang ở Việt Nam, Mỹ hay châu Âu, hãy nhớ mùa ở Úc ngược lại. Mùa hè rơi vào tháng Mười Hai và tháng Một, nên Giáng sinh và Tết tới giữa trời nóng, còn mùa đông nằm giữa năm. Một tiệm trà sữa chép bài "đồ uống ấm cho mùa đông" của một trang bên Mỹ vào tháng Mười Hai trông rất lạc lõng.
Vì vậy hãy lên nội dung theo mùa, kỳ học và ngày lễ ở bang của bạn, và xếp khuyến mãi vào những tuần bạn biết là vắng.
Checklist marketing cho doanh nghiệp Việt ở Úc, gói trong một trang
Chép bảng này, in ra và điền hai cột cuối.
| Phần | Câu hỏi | Đã xong, làm dở hay chưa có | Ai sửa, khi nào xong |
|---|---|---|---|
| Trang doanh nghiệp | Mình có nắm Google Business Profile bằng email của tiệm không? | ||
| Trang doanh nghiệp | Tên, địa chỉ, số điện thoại, giờ mở cửa có giống nhau ở mọi nơi trên mạng không? | ||
| Review | Nhân viên có xin review mọi khách hài lòng theo cùng một cách không? | ||
| Bảng hiệu | Đứng bên kia đường có đọc được tên và biết tiệm bán gì không? | ||
| Cộng đồng | Mình có biết người Việt trong thành phố đọc những nhóm nào không? | ||
| Lịch | Nội dung tháng tới có hợp với mùa và kỳ học ở đây không? | ||
| Quy định | Đã hỏi người tư vấn về bảng hiệu, khuyến mãi và tin nhắn gửi khách chưa? |
Những điều cần hỏi người tư vấn
Bài này cố ý không nêu luật của Úc. Quy định khác nhau theo bang, vùng lãnh thổ và hội đồng địa phương, và có thể thay đổi. Trước khi làm, hãy hỏi kế toán, luật sư, hiệp hội ngành nghề hoặc hội đồng địa phương về:
- đăng ký và bảo vệ tên doanh nghiệp;
- bảng hiệu, bảng đứng ngoài lối đi và cửa kính được trưng gì, đặt ở đâu;
- giá phải niêm yết ra sao và quảng cáo được nói những gì;
- tổ chức rút thăm, tặng quà, giảm giá;
- gửi tin nhắn, email quảng cáo và lưu thông tin khách hàng.
Những lỗi thường gặp
- Làm phần vui trước. Logo mới hay quảng cáo trả tiền khi trang Google và giờ mở cửa còn sai là đưa khách tới một ấn tượng đầu không đẹp.
- Chép cách làm của người thân ở nước khác. Câu chữ, mùa và quy định không giống nhau. Mượn ý tưởng thì được, nhưng phải kiểm lại từng chi tiết ở nơi mình sống.
- Kiểm một lần rồi thôi. Giờ giấc, nhân viên, menu đều thay đổi. Ba tháng làm lại buổi chiều này một lần.
Sau checklist
Nếu mục nào cũng xong mà nhìn vào vẫn không thấy chúng thuộc về cùng một tiệm, thì chỗ thiếu chính là thương hiệu. Bài xây thương hiệu cho chủ doanh nghiệp Việt ở nước ngoài chỉ cách bạn tự làm phần đó.
Ở Bunchasake, chúng tôi làm việc với các chủ doanh nghiệp Việt ở nước ngoài đúng ở phần này: câu chuyện, nhận diện và các điểm chạm, làm online từ Việt Nam và Ý, bằng tiếng Việt và tiếng Anh. Chúng tôi không quản lý trang Google hay chạy quảng cáo thay bạn. Xem trang thương hiệu và marketing cho doanh nghiệp Việt ở nước ngoài để biết cách làm việc.
Câu hỏi thường gặp
Làm hết checklist marketing này mất bao lâu?
Phần kiểm tra mất khoảng một buổi chiều cho một tiệm. Phần sửa thì lâu hơn: việc năm phút hãy làm ngay trong ngày.
Bài đăng nên viết tiếng Anh hay tiếng Việt?
Để tiếng Anh đi trước ở những nơi khách chung tìm thấy bạn như trang Google, mặt tiền và trang chính, còn tiếng Việt dùng ở nơi cộng đồng tụ lại và vào các dịp văn hóa. Cách chắc nhất là nhìn chính khách của mình: mỗi tuần ai bước vào tiệm thì viết cho người đó.
Doanh nghiệp Việt ở Úc nên dùng mạng xã hội nào?
Dùng kênh mà khách của bạn đang mở mỗi ngày, và muốn biết thì hỏi họ ngay tại quầy. Bắt đầu với một kênh bạn giữ đều được mỗi tuần, khi đã thành nếp rồi mới thêm kênh thứ hai.
Tôi có được giảm giá để đổi lấy review không?
Đừng làm, trừ khi người tư vấn có chuyên môn xác nhận là được phép và quy định của nền tảng cũng cho phép. Lịch sự xin mọi khách, kèm mã QR ở quầy, an toàn hơn và cho ra những review nghe thật.