Marketing cho doanh nghiệp Việt ở châu Âu

Marketing cho doanh nghiệp Việt ở châu Âu bắt đầu từ hai việc: để người ở gần tìm thấy bạn, và để họ hiểu bạn bằng tiếng của họ. Một nhà hàng ở Milan, một tiệm nail ở Praha hay một cửa hàng thực phẩm Á ở Lyon đều gặp cùng một bài toán. Khách ngoài phố đọc tiếng Ý, tiếng Séc hay tiếng Pháp, du khách đọc tiếng Anh, còn gia đình và cộng đồng của chủ tiệm nói tiếng Việt. Bài này chỉ cho bạn cần kiểm tra gì trên Google Maps, Instagram, menu, bảng hiệu và các kênh cộng đồng. Bài không nêu luật hay số liệu của nước nào. Những điều đó mỗi nước một khác, bạn cần hỏi người tư vấn tại nơi mình kinh doanh.

Châu Âu là nhiều thị trường, hãy bắt đầu từ con phố của bạn

Lời khuyên viết cho "châu Âu" rất dễ dùng sai, vì đi vài trăm cây số là thói quen đã khác. Giờ ăn, cách đặt bàn, khách thích nhắn tin hay gọi điện, kỳ nghỉ nào làm thành phố vắng, kỳ nào làm thành phố đông: tất cả đều là chuyện địa phương.

Vì vậy, trước khi chép ý tưởng từ tiệm của người thân ở nước khác, hãy dành một tuần quan sát chính con phố của mình và ghi lại:

giờ nào người ta thật sự đi ngang, giờ nào họ ngồi xuống ăn hoặc ghé làm dịch vụ;
khách mở lời với bạn bằng tiếng gì;
khách biết tới bạn qua đâu. Trong một tuần, hỏi mọi khách mới: "Anh chị biết tiệm qua đâu?";

Giao cho mỗi thứ tiếng một việc

Bảng hiệu và bài đăng nào cũng chen ba thứ tiếng thì cái gì cũng khó đọc. Thay vào đó, hãy quyết định mỗi thứ tiếng dùng để làm gì. Chép bảng dưới đây và chỉnh cho hợp thành phố của bạn.

Nơi	Tiếng bản xứ	Tiếng Anh	Tiếng Việt
Bảng hiệu	Bạn là gì, trong vài chữ	Chỉ khi khu bạn nhiều du khách	Tên tiệm, có đủ dấu
Trang Google Maps	Phần mô tả, dịch vụ, trả lời review của khách địa phương	Trả lời review tiếng Anh	Trả lời review tiếng Việt
Menu hoặc bảng giá	Phần chữ chính và mô tả	Dòng thứ hai hoặc một bản riêng	Tên món, tên dịch vụ
Bio Instagram	Dòng đầu: bán gì, ở đâu	Dòng hai nếu du khách quan trọng	Không cần trong bio

Nếu tiếng bản xứ của bạn còn đang học thì cũng là chuyện thường, không có gì phải giấu. Hãy viết điều mình muốn nói bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh, cho dịch ra, rồi nhờ một người bản xứ đọc một lượt trước khi đưa ra công khai. Một khách quen, người hàng xóm hay cô giáo của con bạn thường sẵn lòng giúp. Bài marketing song ngữ cho doanh nghiệp Việt ở nước ngoài giải thích cách giữ một giọng nói qua nhiều thứ tiếng.

Hiện diện trên Google Maps: khách địa phương cần thấy gì

Với nhà hàng hay cửa tiệm, bản đồ thường là lần gặp đầu tiên. Hãy xác nhận quyền quản lý Google Business Profile bằng một email của tiệm, rồi kiểm từng điểm dưới đây. Tính năng và tên các ô thông tin khác nhau theo nước và thay đổi theo thời gian, nên hãy xem đây là danh sách câu hỏi, không phải sách hướng dẫn từng nút bấm.

Mô tả. Hai ba câu giản dị bằng tiếng bản xứ: bạn làm gì, nổi tiếng về món gì, nằm ở đâu. Ví dụ một nhà hàng ở Ý: "Cucina vietnamita fatta in casa. Phở, bún chả e involtini freschi, a due passi dalla stazione."
Giờ mở cửa. Ghi cả giờ nghỉ trưa nếu bạn đóng cửa buổi chiều, ngày nghỉ hằng tuần, ngày lễ chung và lễ riêng của địa phương. Nhiều thành phố châu Âu có ngày lễ của riêng mình. Nếu nghỉ hè, hãy ghi trước.
Review. Khách viết bằng tiếng nào thì trả lời bằng tiếng đó. Ngắn và ấm áp.

Nhà hàng có thể xem cách làm đầy đủ trong bài tối ưu Google Maps cho nhà hàng. Nếu thành phố bạn đông du khách, hãy xem thêm tiệm mình hiện ra thế nào trên Tripadvisor dành cho chủ doanh nghiệp, vì khách du lịch thường so sánh ở đó trước khi tới.

Hiện diện trên Instagram: dễ nhận ra, dễ biết ở đâu

Instagram có ích cho một tiệm địa phương khi người lạ hiểu được ba điều trong năm giây: bạn là gì, ở đâu và tới bằng cách nào. Hãy lập tài khoản Instagram doanh nghiệp và kiểm tra:

Ô tên có ghi bạn là gì và thành phố hay khu của bạn bằng tiếng bản xứ, ví dụ "Mây | ristorante vietnamita Bologna".
Bio nói bằng tiếng bản xứ bạn bán gì, mở cửa ngày nào và đặt bàn, đặt lịch ra sao.
Caption viết tiếng bản xứ trước. Một câu rõ ràng về món ăn hay dịch vụ, rồi tới thông tin thực tế: "Aperto a pranzo e a cena, chiuso il lunedì."

Menu, bảng giá và bảng hiệu bằng tiếng bản xứ

Hãy giữ tên Việt. Đó là một phần làm bạn khác biệt. Rồi giúp khách mới bằng một dòng ngắn bên dưới.

Phở bò. Tiếng Ý: "zuppa di noodles di riso con manzo". Tiếng Đức: "Reisnudelsuppe mit Rindfleisch". Tiếng Pháp: "soupe de nouilles de riz au bœuf".
Gỏi cuốn. Tả bên trong có gì và nói rõ là cuốn tươi, không chiên, vì nhiều khách địa phương cứ nghĩ là chả giò chiên.

Trên bảng hiệu, tên Việt có thể là chữ to nhất, bên dưới là một dòng mô tả giản dị bằng tiếng bản xứ: "Sen, cucina vietnamita" hoặc "Sen, vietnamesische Küche". Ai đi ngang cũng biết ngay sau cánh cửa là gì.

Khách địa phương, du khách và cộng đồng: ba kiểu khách

Khách địa phương là người quay lại. Họ cần sự ổn định, một gương mặt quen và được chào bằng tiếng của họ. Nhóm khu phố, tiệm bên cạnh và một trang bản đồ chỉn chu đưa họ tới.

Du khách chỉ tới một lần nhưng để lại review. Họ cần tiếng Anh, ảnh rõ và chỉ đường.

Cộng đồng người Việt, gồm cả du học sinh và người đi làm, muốn món ăn và cách phục vụ có vị quê nhà, và họ giới thiệu bạn cho nhau trong các nhóm, các cuộc trò chuyện tiếng Việt. Hãy đọc nội quy từng nhóm trước khi đăng về tiệm, và mang tới điều gì đó hữu ích như thực đơn Tết hay suất cơm trưa cho sinh viên. Nhóm khách này được nói kỹ trong bài cách tiếp cận khách Việt ở nước ngoài.

Những điều cần hỏi người tư vấn tại địa phương

Ở châu Âu, quy định được đặt ra ở nhiều cấp: châu Âu, quốc gia, vùng và thành phố. Bài này không liệt kê. Trước khi in, treo hay gửi bất cứ thứ gì, hãy hỏi kế toán, luật sư, hiệp hội ngành nghề hoặc tòa thị chính về:

bảng hiệu, mái hiên, cửa kính, bảng đứng vỉa hè được trưng gì và có cần giấy phép không;
có nội dung nào bắt buộc phải viết bằng tiếng của nước hay vùng đó không;
menu hay bảng giá phải ghi những gì, ví dụ giá và thông tin thành phần;
được thu số điện thoại, email và gửi ưu đãi cho khách theo cách nào;

Cổng thông tin Your Europe Business của EU là nơi tốt để bắt đầu đọc và có dẫn tới đầu mối ở từng nước. Nó không thay được lời tư vấn cho chính thành phố của bạn.

Một nếp làm việc hằng tuần giữ được lâu

Thứ Hai. Xem lại giờ mở cửa trên bản đồ cho tuần tới, kể cả ngày lễ.
Thứ Ba. Trả lời mọi review mới, review tiếng nào trả lời tiếng đó.
Thứ Tư. Một bài Instagram bằng tiếng bản xứ, có gắn vị trí.
Mỗi tháng một lần. Thêm ảnh mới lên trang bản đồ và nhờ người bản xứ đọc những gì bạn mới viết.

Những lỗi thường gặp

Chỉ làm marketing bằng tiếng Anh. Tiếng Anh nghe có vẻ quốc tế, nhưng người sống ngay tầng trên đọc tiếng bản xứ trước.
Giấu tên Việt. Đổi hết cho giống người bản xứ là bỏ luôn lý do để khách chọn bạn. Giữ tên, và giải thích nó.
Chép kế hoạch từ nước khác. Cách làm của người thân bên Mỹ chưa chắc hợp thành phố bạn. Bài marketing cho chủ doanh nghiệp Việt ở Mỹ có nhiều ý hay để tham khảo, nhưng hãy đối chiếu với trang ghi chép về con phố của mình.

Có thương hiệu thì mọi việc dễ hơn

Tất cả những việc trên nhẹ hơn nhiều khi bạn đã quyết định mình là ai: một cái tên, một câu chuyện, một hình ảnh, và một giọng nói đã được viết ra bằng từng thứ tiếng bạn dùng. Đó là việc chúng tôi làm ở Bunchasake. Chúng tôi là một studio Việt làm việc giữa Việt Nam và Ý, bằng tiếng Việt và tiếng Anh, cùng bạn xây thương hiệu và các điểm chạm theo bốn bước: lắng nghe, định vị, nhận diện, điểm chạm, và bạn duyệt sau mỗi bước. Chúng tôi không quản lý trang Google hay chạy quảng cáo thay bạn. Xem trang thương hiệu và marketing cho doanh nghiệp Việt ở nước ngoài.

Câu hỏi thường gặp

Nên đăng bài bằng tiếng bản xứ, tiếng Anh hay tiếng Việt?

Để tiếng bản xứ đi trước, vì đó là thứ tiếng người ở gần cửa tiệm bạn đọc. Thêm tiếng Anh nếu du khách là phần quan trọng của việc buôn bán, còn tiếng Việt dùng trong nhóm cộng đồng và các bài về văn hóa.

Tiếng Ý, tiếng Đức hay tiếng Pháp của tôi chưa tốt, tôi có tự làm marketing được không?

Được. Hãy viết bằng thứ tiếng bạn quen suy nghĩ, cho dịch ra, rồi nhờ một người bản xứ đọc trước khi đăng hay in. Viết câu ngắn thôi, vì câu ngắn dịch ra ít sai hơn.

Với một tiệm nhỏ ở châu Âu, Google Maps hay Instagram quan trọng hơn?

Hai kênh làm hai việc khác nhau, nên hãy nhìn khách của chính mình trước khi quyết định. Trang bản đồ giúp người đang tìm đúng thứ bạn bán, còn Instagram giúp khách nhớ và quay lại. Nếu chỉ đủ thời gian cho một việc, hãy làm cho trang bản đồ đúng trước.

Ở châu Âu có nên giữ tên tiệm bằng tiếng Việt không?

Thường là nên, nếu tên ngắn và người địa phương đọc được. Thêm một dòng mô tả bằng tiếng bản xứ bên dưới để khách biết bạn bán gì, và hỏi người tư vấn có chuyên môn về việc đăng ký tên.

Marketing cho doanh nghiệp Việt ở châu Âu: để khách tìm thấy, rồi để khách hiểu